01TRAMOYA
de machinerie van een toneel
Eén optreden, beslist voor het begint.
Een zaal geeft je haar aandacht één keer. Als ik over een laptop gebogen sta te zoeken naar het volgende nummer, heb ik die aan het verkeerde besteed. Tramoya is waar het optreden op voorhand geregeld wordt: de nummers, de volgorde, de taal op de muur, bij sommige een film. Tegen de tijd dat ik daar sta, valt er niets meer te beslissen en kan ik gewoon in de zaal zijn. Zoals het touwwerk boven de lampen en de valluiken onder de planken werkt ze het hardst wanneer niemand haar ziet.
Dirigeert BOMBISTA, MURALISTA en PREGONERO.
GETEST IN DE STUDIOmacOSMIT
02BOMBISTA
degene die het tempo bepaalt
Berekent wanneer elke regel valt, en zegt over welke het twijfelt.
Een regel die te laat komt is een grap die na de lach aankomt. Een paar keer en de zaal kijkt niet meer naar de muur. Andere tools geven je veertig timings zonder een mening over één ervan, dus controleer je alle veertig. Bombista wijst de drie aan waarover het twijfelt. Er verlaat niets je eigen machine.
AAN DE WERKTAFELPythonMIT
03MURALISTA
degene die de muur beschildert
Bepaalt waar de woorden landen, voor er iemand in de zaal staat.
Woorden die niemand kan lezen zijn woorden die niemand leest. Elke zaal maakt daar bezwaar tegen: een deur in de enige goede muur, een scherm te hoog gehangen, een raam dat om negen uur nog licht geeft. Muralista beslecht dat voor ik in de zaal sta, door te bepalen welke oppervlakken de woorden mogen gebruiken en hoe groot. Een nummer krijgt een plek, geen rechthoek en hoop.
GETEST IN DE STUDIOBrowserMIT
04PREGONERO
de stadsomroeper
De woorden bereiken achteraan in de zaal, in de taal van de zaal.
Dit is degene die werkt terwijl ik zing. Pregonero zet elke regel op de muur op het moment dat die valt, in de taal van de zaal, en gaat dan uit de weg. Een pedaal stuurt het aan, of de klok van het nummer zelf, of de film als die er is. De film is waar het mij het meest om gaat: iets dat ik geanimeerd heb dat iets draagt dat ik geschreven heb, met de regel erbovenop, en een zaal die het leest zonder dat iemand hoeft uit te leggen.
IN GEBRUIK · BOMFESTIVAL · PC HOEGAARDEN · DE KOERMIT
DE AFSPRAAK
wat ze uit elkaar laat gaan
Drie gewone bestanden: het optreden, de zaal en elk nummer.
Vier aparte programma's kunnen alleen samen één werk doen als ze het ergens over eens zijn. Ze zijn het eens over drie gewone tekstbestanden: één voor het optreden, één voor de zaal, één voor elk nummer. Muralista schrijft de zaal, Bombista zet de woorden in de tijd, Tramoya maakt het optreden, en Pregonero leest alle drie op het podium. Open er een in een teksteditor en lees hem zelf; niets hier houdt je werk gegijzeld. Dat de formaten opgeschreven zijn, is wat de tools uit elkaar liet gaan en toch liet samenwerken.